Kabinda: chronologia konfliktu

afryka.org Czytelnia Poznaj Afrykę! Kabinda: chronologia konfliktu

Konflikt w Kabindzie jest jednym z najdłuższych i najmniej poznanych w Afryce. Podajemy chronologię wypadków, które doprowadziły przed tygodniem do zamachu na drużynę piłkarzy z Togo.

1885 – Kabinda na mocy Traktatu z Simulambuco zostaje objęta protektoratem Królestwa Portugalii, jednak z uznaniem lokalnych rządów i niezależności politycznej i terytorialnej.

1956 – Rząd Portugalski tworzy unię administracyjną pomiędzy Kabindą i Angolą.

1960 – Tworzą się pierwsza grupa niepodległościowa – Ruch na rzecz Wyzwolenia Enklawy Kabindy (Movement for the Liberation of the Enclave of Cabinda – MLEC) dowodzony przez Luisa Ranque Franque’a.

1963 – Kilka grup niepodległościowych tworzy Front Wyzwolenia Enklawy Kabindy (Front for the Liberation of the Enclave of Cabinda – FLEC), dowodzi mu Luis Ranque Franque.

1967 – Odkrycie w Kabindzie bogatych złóż ropy.

1967 – FLEC tworzy w Zairze rząd na uchodźctwie, z siedzibą w mieście Tshela (obecna DRK).

1975 – Zakończenie wojny o niepodległość i ucieczka większości Portugalczyków.

styczeń 1975 – Porozumienie z Alvor, podpisane przez trzy główne partie Angoli: MPLA, FNLA i UNITA, na mocy którego Kabinda staje się „integralna częścią Angoli”.

luty 1975 – MPLA deklaruje gotowość do negocjacji z separatystycznym ruchem Kabindy. FLEC domaga się prawa do samostanowienia i uznania niezależności Kabindy od Angoli oraz uznania FLEC za jedyny legalny ruch wyzwoleńczy.

lipiec 1975 – Zairski prezydent Mobutu Sese Seko wzywa do referendum nad przyszłością Enklawy Kabindy. Dążenia separatystyczne Enklawy jawnie popierają Gabon, Uganda i Republika Środkowoafrykańska, jednak większość krajów Unii Afrykańskiej jest im przeciwna z obawy przed podobnymi ruchami na swoim terenie. Referendum nie dochodzi do skutku.

1977 – rozłam w FLEC, powstaje CMLC (Military Command for the Liberation of Cabinda).

1979 – Jose Eduardo Dos Santos zostaje Prezydentem Angoli.

1980 – 1985 – kolejne rozłamy wśród działaczy niepodległościowych w Kabindzie, powstaje Cabinda Enclave Liberation Front – Renewal (FLEC-Renovada), pod przywództwem Antonio Bento-Bembe

maj 1981 – 6 ludzi zostaje skazanych na śmierć za przynależność do FLEC i organizację zamachów bombowych na strategiczne cele w Angoli, kolejnych dwóch zostaje skazanych na 24 lata więzienia.

1984 – Luanda ogłasza nieoficjalną amnestię dla partyzantów FLEC, po której ponad 8 tys. uchodźców wraca do Kabindy.

luty 1985 – wymiana ognia pomiędzy żołnierzami MPLA a FLEC. Zair (DRK) i Angola uzgadniają, że ich kraje nie będą tolerować baz partyzantów zaangażowanych w konflikt na swoich terenach.

1992 – FLEC wzywa mieszkańców Kabindy do bojkotu wyborów, co powoduje, że głosy oddaje tylko ok. 7% ludności.

styczeń 1993 – wybucha regularna wojna domowa pomiędzy głównymi siłami w Angoli – MPLA i UNITA. Na terenie Kabindy zostaje rozlokowanych 15 tys. żołnierzy wojsk rządowych, w tym w stolicy Enklawy. Z kolei siły zbrojne FLEC (FLEC-FAC – Armed Forces of Cabinda) kontrolują tereny wiejskie.

sierpień 1994 – UNITA oskarża rząd Angoli o prowadzenie w Kabindzie polityki spalonej ziemi oraz donosi, że wojska rządowe dokonały mordu na ponad 700 osobach we wsi Katabuanga. Powoduje to kolejną falę uchodźctwa z Kabindy do Zairu (DRK) i Kongo (Kongo-Brazaville).

20 listopada 1994 – pokój w Lusace, pomiędzy UNITA a MPLA.

1996 – nieudane próby ułożenia stosunków pomiędzy rządem Angoli a FLEC-FAC, Namibia pełni rolę mediatora. Jednak liczba rannych i zabitych po obu stronach konfliktu rośnie.

1997/98 – Na terenie Kabindy działają Siły Obrony Angoli (FAA), który prowadzą czystki wśród chłopów podejrzanych o wspieranie FLEC. Po obu stronach konfliktu ginie ok. 200 osób.

styczeń 2001 – Prezydent Eduardo Dos Santos po raz kolejny deklaruje gotowość negocjacji z separatystami, jednak już w lutym następuje kolejna eskalacja konfliktu. Pod koniec roku, po wezwaniach strony rządowej do zaprzestania walk, FLEC-FAC zasiada do rozmów. Jednak inne ugrupowania separatystyczne (w tym FLEC-Renovada) uznają rozmowy za przedwczesne i kontynuują walkę zbrojną.

październik 2002 – kolejna ofensywa sił zbrojnych Angoli (FAA) na terenie Kabindy, wszelkie rozmowy pokojowe zostają zerwane. Jednocześnie Dos Santos ogłasza, że widzi szansę na rozwiązanie konfliktu poprzez nadanie Enklawie pewnej autonomii, jednak z powodu rozłamu po stronie separatystów, nie widzi partnera do rozmów.

grudzień 2002 – działacze obrony praw człowieka raportują coraz więcej brutalnych nadużyć, których dopuszczają się na ludności obie strony konfliktu.

styczeń 2003 – rozmowy pokojowe w Paryżu, które zostaja zerwane: separatyści odrzucają propozycje rządu Angoli.

Luty 2003 – gubernator Kabindy, Anibal Rocha zapowiada stworzenie planu pokojowego, który jednak nigdy nie powstaje.

listopad 2003 – Szefowie armii z DRK oraz Kongo-Brazaville deklarują pomoc rządowi Angoli w celu zakończenia konfliktu.

styczeń 2004 – po raz kolejny organizacje obrony praw człowieka alarmują społeczność międzynarodową i zwracają uwagę na łamanie praw człowieka przez siły rządowe Angoli na terenie Enklawy Kabindy.

wrzesień 2004 – dwie ugrupowania separatystyczne FLEC i FLEC-FAC łączą siły i tworzą FLEC po czym wzywają rząd Angoli do podjęcia rozmów pokojowych i debaty nad przyszłością Enklawy.

luty 2005 – ogłoszenie 70 udowodnionych przypadków łamania praw człowieka w latach 2003 -2004 przez wojska rządowe Angoli na ludności cywilnej Kabindy, w tym morderstw i gwałtów.

lipiec 2005 – kolejna ofensywa wojsk Angoli na terytorium Kabindy, powoduje falę uchodźctwa do sąsiednich krajów – DRC i Kongo-Brazaville.

marzec 2006 – rząd w Luandzie deklaruje rozpoczęcie rozmów w celu rozwiązania konfliktu, jednak nie zasiada do nich z przedstawicielami Enklawy.

lipiec 2006 – rozpoczęcie rozmów pokojowych, które nie przynoszą efektów. Przedstawiciele FLEC nie są skłonni do negocjacji i wzywają do dalszej walki.

sierpień 2007 – Prezydent Dos Santos odwiedza Kabindę i obiecuje inwestycje w rozwój rolnictwa.

2007-2008 – Walki pomiędzy partyzantami FLEC i siłami rządowymi. Przypadki łamania praw człowieka i zabici po obu stronach konfliktu.

wrzesień 2008 – MPLA uzyskuje 81% głosów w pierwszych od 1992 roku wyborach parlamentarnych w Angoli.

październik 2009 – masowe repatriacje uchodźców z DRK do Angoli, w tym do Kabindy.

styczeń 2010 – Drużyna narodowa Togo zostaje zaatakowana podczas przejazdu przez Kabindę. Trzy osoby giną. FLEC przyznaje się do zamachu.

maru

Źródła: Institute for Security Studies (ISS) – South Africa, British Broadcasting Corporation (BBC), Centre for International Development and Conflict Management (CIDCM), University of Maryland, USA

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *