Zaczynamy schodzić. Wprost do kawowych plantacji, które z góry wyglądają jak krzaczki. Jako przewodnik Bebeto nie może przekroczyć w górach pięciu godzin czystego marszu z klientem. To wymóg zatrudniających go pensãos .  Klient nie może sforsować się już pierwszego dnia.

Pniemy się w górę wąską ścieżką najeżoną kamieniami. Po bokach niezmiennie plantacje trzciny cukrowej. Trudno uwierzyć, że się ją tu  uprawia, skoro samo dotarcie wymaga tyle wysiłku.  „A to co zbierzesz  jeszcze musisz znieść na dół! Wiesz, ile się przy tym zarabia dziennie? Najwyżej trzysta, czterysta escudos. " Czyli trzy, cztery euro.

Jeszcze nikt nie wie, dlaczego to się stało. Co spowodowało, że nagle, 265, a według innych źródeł 350 delfinów znalazło śmierć na Boa Vista, najdalej wysuniętej na wschód wyspy Cabo Verde. Ta ekologiczna katastrofa miała miejsce w niedzielę, 18 listopada, a już nazajutrz lokalna prasa doniosła, że kolejne 70 delfinów najprawdopodobniej spotka ten sam los.

Po Santiago Sâo Antao jest drugą co do wielkości  wyspą Cabo Verde , choć ma ledwie 43 kilometry długości i 24 szerokości. Jest wyspą szczególnych kontrastów. Najbardziej górzysta, jest jednocześnie jedną  z najbardziej rolniczych wysp. Najwyższemu szczytowi, wulkanicznemu Pico de Coroa do wysokości 2000 brakuje jedynie kilkunastu metrów.

Odsuń się! Gwałtowne szarpnięcie za ramię przerywa pogawędkę z dwojgiem spotkanych Francuzów. No proszę, a wydawał się taki miły! Ale Bebeto, mój górski przewodnik,  wcale na mnie nie patrzy. Jego wskazujący palec pokazuje coś tuż obok mojej nogi. Odsuwam się posłusznie. Piętnaście centymetrów obłego ciała zwija się na kamiennej ścieżce i przebiera cienkimi kończynami.

„Mario, jak to się stało, że tu wróciliście? Zazwyczaj twoi rodacy wracają dopiero z emeryturą w kieszeni?". Na 800 tysięcy Kabowerdyjczyków połowa mieszka poza granicami „petit pays". Zaczęło się  od wielorybników w XVIII e. Amerykańskie statki potrzebowały ludzi. Dobrych marynarzy, wyrobników, którzy za nędzne grosze będą ciężko pracować i spędzać na morzu parę miesięcy.  Z dala od bliskich i  z dala od „nha terra". Zostawali.

 „Chcesz jeszcze catchupy?" Pewnie! „A na deser lody czy papaja?"  Też mi wybór. Lody mogę mieć wszędzie, a świeżutką papaję?

Wyląduję na Boa Vista... Tak sobie pomyślałam niedawno. Następnym razem oczywiście.  Zamiast na Sal  polecę na Boa Vista, a dopiero następnego dnia na São Vicente. Jak miło,  myślałam dalej. Ot, postęp.